13 september, dag 2 dag

Zaterdag 13 september, dag 2

Vandaag hebben we ons eerst laten inspireren door de kapel van het klooster te Macenano. De Longobardese hertog Faroaldo II heeft het klooster in de 8ste eeuw laten bouwen op de plek waar in de derde eeuw al kluizenaars woonden. De kapel is in de 12 de eeuw voorzien van prachtige muurschilderingen (vgl. Scrovegnikapel te Padua en de S.Franceso in Assisi). Leken werden geacht niet in de bijbel te lezen (voor zover ze al lezen konden!). En dus werd datgene wat de kerk wilde doen geloven als stripverhaal op de muur gezet. Het aardige is dat die kerk in de 15de eeuw haar volgelingen wat anders wilde doen geloven, althans andere accenten wilde leggen (Mariaverering etc.). Daarom, en dat kun je in deze kapel goed zien, zijn in de 15/16de eeuw de prachtige fresco’s uit de 12de eeuw gewoon overgeschilderd, opdat de gelovigen wel het juiste geloof zouden koesteren.
Het instituut kerk bepaalde hier dus de informatie die mensen tot zich namen. Dat is eeuwenlang zo geweest en in sommige culturen nog zo. Bij ons hebben de zuilen tot in de vorige eeuw nog lang als instituten gefunctioneerd in die zin dat de inhoud van de informatie door de zuil werd gekleurd.
Tegenwoordig staat de individu centraal, zij het dat die wel graag weer nieuwe verbindingen zoekt.

De bibliotheek stamt uit de tijd dat de inhoud van de informatie centraal werd bepaald. En nog in de naoorlogse periode in de vorige eeuw was volksverheffing de reden van bestaan van bibliotheken.
Dat ligt tegenwoordig dus anders. De bibliotheek is nu bron van persoonlijke (individuele) ontwikkeling, al heeft die bibliotheek daar zeker geen monopoly in. Wist je dat jongeren vandaag de dag even veel beelden verwerken als de middeleeuwer in zijn hele leven? Wil de bibliotheek (en dat geldt ook voor een wetenschappelijke bibliotheek als SAB) concurreren in de informatievoorziening, dan zal ze moeten excelleren en telkens nieuwe verrassingen moeten leveren. (zie ook mijn volgende bericht over “gamen” etc.).
De bibliotheek is straks dus niet meer een verzameling boeken, of een gebouw, waar je kunt “lenen”. Nee, de bibliotheek is straks veel meer een interactief, voor het grootste deel virtueel proces, een partner in informatieverwerking, een digitaal ankerpunt, een bron van inspiratie met kwalitatief goede informatie (just for you, anywhere, anytime). De bibliotheek heeft geen kennis, de bibliotheek organiseert de kennis.

In Renovabitur hebben wij (SAB) die toekomst al voor een deel geschetst. Maar wij slagen er nog niet in die visie concreet te maken. Wij schaffen nog steeds fysiek losbladige uitgaven aan, omdat de overeenkomstige databank te duur is. En zo borduren wij meer voort op wat we gewoon zijn, dan dat we inspelen op de toekomst.
“Time for a change?” (BO).